Jan Taat vertelt aan de aanwezige maquette over de herinrichting van de nieuwe eendenkooi aan de Leidsche Hoeve. Jan nodigt u uit.
Jan Taat vertelt aan de aanwezige maquette over de herinrichting van de nieuwe eendenkooi aan de Leidsche Hoeve. Jan nodigt u uit. (Foto: )

Eendenkooien cultureel erfgoed

Eendenkooien zijn al eeuwen, met name in waterrijke gebieden van ons land, mooie landschapselementen. In de middeleeuwen voorzagen ze de samenleving van eiwitrijk voedsel. De kooien waren door de natuurlijke opbouw en de rust in de wijde omgeving een paradijs voor veel dieren en planten. Van vele honderden kooien, zijn er niet veel meer over. De resterende eendenkooien zijn Cultureel Erfgoed geworden.

Tricht – Het is dit jaar het jaar van de bekendste watervogel, de Wilde Eend. Vooral in de watergebieden, zoals ook het Gelders Rivierengebied, het land tussen Lek en Maas, waren misschien wel duizend of meer eendenkooien. Die waren aangelegd voor plezier en productie.

We zijn op bezoek bij Jan Taat uit Waardenburg. Hij heeft ons uitgenodigd op de Leidsche Hoeven in Tricht, een omgeving waar je de natuur volop kunt beleven.

Jan, die van beroep graficus is, vertelt hoe hij na zijn pensionering verslaafd is geworden aan de natuur. “Ik wilde mijn vrije tijd een invulling geven. Als je in Waardenburg woont, hoor je al gauw de verhalen over de eeuwen oude Eendenkooi daar. Ik kwam in contact met Leen van de Ham, de kooiker in Waardenburg. Ik besloot gids te worden bij het Gelders Landschap en koos voor de eendenkooi als studieproject. Zo is het eendenkooien-virus in mij geslopen.” Jan wordt gevraagd voor spreekbeurten, voor educatieve lessen over het verloop van de eend en de kooien waarin zij vroeger werden gevangen. Zijn belangstelling voor de kooien en het leven van de natuur er omheen is uitgegroeid, waardoor zijn kennis enorm is geworden. Door veel in de archieven te duiken en op onderzoek uit te gaan, is Jan uitgegroeid tot een deskundige in eendenkooien. Naast dat hij veel historisch onderzoek heeft gedaan in het Rivierengebied, is hij nu ook gevraagd om de eendenkooien in Brabant en Utrecht in kaart te brengen. Begin deze zomer heeft hij een fietsroute voor West Betuwe gemaakt, waarin de ooit bestaande eendenkooien en de nog bestaande in kaart zijn gebracht.

Cultureel erfgoed

Jan: “Ik maak me wel zorgen over hoe de eend zich ontwikkelt. Vroeger waren er wel honderdzestig in het Rivierengebied, nu misschien nog acht. Vroeger kwamen er in Waardenburg duizenden eenden, nu misschien nog honderdvijftig. De windmolens zijn de oorzaak dat de eenden niet meer komen. De molens hebben grote invloed op de natuur in de directe omgeving.” Cultureel Erfgoed en de Rijksdienst hebben, naast dat Jan ook nog educatief boswachter is, gevraagd de eendenkooien in heel Nederland in kaart te brengen.

Jan Taat is met vrijwilligers bezig om in het schitterende natuurgebied rond de Leidsche Hoeven, de twee oude eendenkooien in originele staat terug te brengen. Hij doet een oproep aan mensen die de natuur met zijn kooien een warm hart toe dragen, gewoon eens op zaterdag mee te komen helpen. Info: info@eendenkooien.nl

Cees Hoogteyling

windmolens houden de eenden weg van de eendenkooi

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden